Arcydzieła muzyki organowej. Zeszyt 5. Muzyka portugalska XVI–XVIII wieku to wyjątkowy zbiór dwunastu wybranych kompozycji portugalskiej literatury organowej, przygotowany przez Jana Bokszczanina. Publikacja przedstawia bogactwo stylistyczne muzyki organowej Półwyspu Iberyjskiego, ukazując przemiany zachodzące od epoki renesansu aż po XVIII-wieczny styl galant.
Zebrane utwory prezentują kolejne etapy rozwoju portugalskiej szkoły organowej – od kunsztownego kontrapunktu i form liturgicznych po bardziej melodyjne i ekspresyjne kompozycje późnego baroku.
Tom otwiera António Carreira, jeden z najważniejszych portugalskich twórców renesansu. Jego Canção a quatro grosada ukazuje mistrzowskie wykorzystanie techniki kontrapunktycznej oraz charakterystyczną dla epoki dbałość o emocjonalny wyraz muzyki.
Szczególne miejsce w publikacji zajmuje twórczość Manuela Rodriguesa Coelho, portugalskiego kompozytora i organisty, autora monumentalnego zbioru Flores de musica pera o instrumento de tecla & harpa – najważniejszego drukowanego zbioru muzyki instrumentalnej w historii Portugalii. Jego kompozycje stanowią świadectwo wyjątkowej odrębności stylistycznej portugalskiej muzyki organowej.
W zbiorze znalazły się również dzieła Pedra de Araújo, reprezentujące szczytowy okres rozwoju portugalskiej muzyki organowej XVII wieku. Jego fantazje, obras, tentos de meio registo oraz batalhas łączą tradycję iberyjską z wpływami muzyki włoskiej, wykorzystując charakterystyczne możliwości historycznych organów portugalskich.
Publikację zamykają utwory Carlosa Seixasa, jednego z najwybitniejszych portugalskich kompozytorów XVIII wieku. Jego sonaty organowe ukazują przejście od tradycji barokowej do bardziej melodyjnego i ekspresyjnego stylu charakterystycznego dla nowej epoki.
W tomie znajdują się między innymi:
- Canção a quatro grosada – António Carreira
- Ave Maris Stella, Flores de musica No. 34 – Manuel Rodrigues Coelho
- Primeiro tento do primeiro tom, Flores de musica No. 1 – Manuel Rodrigues Coelho
- Primeiro Pange lingua sobre o cantochão do tiple, Flores de musica No. 29 – Manuel Rodrigues Coelho
- Terceira Susana, Flores de musica No. 27 – Manuel Rodrigues Coelho
- Batalha de sexto tom – Pedro de Araújo
- Obra de primeiro tom – Pedro de Araújo
- Sonata para orgáo lá menor No. 22 – Carlos Seixas
- Sonata para orgáo sol maior No. 48 – Carlos Seixas
- Sonata para orgáo lá menor No. 75 – Carlos Seixas
- Sonata para orgáo lá menor No. 76 – Carlos Seixas
Publikacja jest wartościowym źródłem repertuaru dla organistów kościelnych, koncertujących oraz studentów i pedagogów muzycznych. Może być wykorzystywana podczas nauki, liturgii, recitali oraz koncertów organowych.
To wyjątkowa pozycja dla osób zainteresowanych historią muzyki organowej, portugalskim renesansem i barokiem oraz odkrywaniem mniej znanego, lecz niezwykle wartościowego repertuaru europejskiej muzyki dawnej.
