Józef Duda, "Polskie dzieje czasu budowy i czasu chwały". Tom I, wyd. II

Polskie dzieje czasu budowy i czasu chwały to próba zarysu rozwoju państwa polskiego od jego wyłonienia się z „pomroku dziejów” do osiągnięcia pozycji europejskiego mocarstwa. Z konieczności, aby zachować właściwe proporcje związane z pozycją i znaczeniem Polski w Europie, piastowskie fundamenty państwa i narodu zostały przedstawione skrótowo. Poczynając od przełomowego momentu w naszych dziejach, kiedy to wykreowana przez Kazimierza Wielkiego elita mężów stanu – „panowie krakowscy”, po jego śmierci i wygaśnięciu Dynastii Piastów, poprzez unię z Litwą, stworzyła europejską potęgę. Zaistniała potrzeba bardziej szczegółowego przedstawienia naszej historii. Polska Jagiellońska ponadto staje się pomostem cywilizacyjnym Europy chrześcijańskiej na Wschód. Czasy Jagiellońskie przyniosły także kulturę polityczną, która w następnej epoce, po wygaśnięciu dynastii stworzyła sarmackie społeczeństwo obywatelskie. Obywatelska Rzeczpospolita Obojga Narodów po unii lubelskiej jest, poprzez ład ustrojowy, fenomen Europy, „wyspą sarmackiego republikanizmu”. Takie położenie geopolityczne powodowało coraz liczniejsze najazdy sąsiadów, które nasiliły się od połowy XVII w., czyniąc z Rzeczpospolitej oblężoną twierdzę republikanizmu i katolicyzmu. Położenia na rubieżach cywilizacji europejskiej spowodowało, iż stawała się Rzeczpospolita, w miarę wzrostu agresji, sąsiadów, szczególnie obcych cywilizacyjnie – Muzułmanów i Moskali.