Anna Pawełczyńska, "Koniec Kresowego Świata, oprawa miękka"

Książka „Koniec Kresowego Świata” to wyjątkowe, dwutomowe dzieło naukowe i wspomnieniowe autorstwa prof. Anny Pawełczyńskiej – wybitnej polskiej socjolog, uczestniczki ruchu oporu i wnikliwej badaczki procesów społecznych. Publikacja ta stanowi szczegółową, opartą na bogatych źródłach rekonstrukcję życia polskich kresowych dworów i dworków, które na przestrzeni XIX i XX wieku tworzyły kulturowy i gospodarczy kręgosłup wschodnich rubieży dawnej Rzeczypospolitej. Książka skierowana jest do miłośników historii Kresów, badaczy dziejów polskiego ziemiaństwa, genealogów oraz każdego, kto chce zrozumieć tragizm polskich losów na Wschodzie. Pozwala ona rzetelnie ocalić od zapomnienia kresowe dziedzictwo, kształtując wrażliwość moralną oraz estetykę pamięci historycznej.

Głównym celem autorki jest zapewnienie czytelnikowi merytorycznego i wielowymiarowego przekazu wiedzy o zaginionym świecie. Prof. Pawełczyńska skupia swoją uwagę na zamożnym ziemiaństwie, którego codzienne obyczaje, kultura i zasoby różniły się znacząco od stylu życia powszechnie znanej arystokracji. Ich parowioskowe majątki pozwalały na dbałość o piękno rodowych gniazd, służąc jednocześnie całej społeczności lokalnej jako ważne ośrodki gospodarcze i kulturowe. Ukazana w książce rzeczywistość to fascynująca synteza kultury polskiej z elementami kultury ukraińskiej, widocznymi w codziennej obyczajowości, unikalnym nazewnictwie czy fragmentach tradycyjnych pieśni.

Dzięki tytanicznej pracy badawczej i wykorzystaniu unikalnych materiałów źródłowych – takich jak rodzinne listy, testamenty, spisy stanu służby czy plany architektoniczne zabudowań – książka zyskuje pełnoprawny wymiar monografii historycznej. Publikacja składa się z dwóch uzupełniających się części:

• Tom I (część „Testament Prababki”): Opisuje codzienne życie ziemiańskich rodów pod zaborami na Podolu, Wołyniu i Ukrainie, sposoby kultywowania tradycji narodowych oraz podróże po podolskich traktach, ukazując te zjawiska w ścisłym i harmonijnym związku z ukraińską wsią.

• Tom II (część „Na cztery wiatry”): Konfrontuje kresowy świat matki Autorki z Mazowszem – miejscem pochodzenia jej ojca. Przedstawia tragiczne skutki rewolucji bolszewickiej, która poprzez krwawe zbrodnie brutalnie przerwała ciągłość kulturową regionu. Autorka opisuje krótki okres odzyskanej niepodległości oraz ponowne zderzenie bohaterów z kolejną historyczną katastrofą – wybuchem II wojny światowej.

Książka mocno zachęca do poszukiwania inspiracji pozaekranowych, lekturowych oraz biograficznych. Powiązanie losów konkretnych, spokrewnionych ze sobą rodzin z określonym obrazem kresowego dworu, dramatyczną sytuacją rewolucyjnego exodusu oraz nieustannym ruchem wojennej zawieruchy tworzy dzieło niezwykle spójne, przejmujące i skłaniające do głębokiej zadumy.

Całość ma charakter wybitnie refleksyjny, dokumentalny i tożsamościowy. Pomaga pracować nad wyciszeniem, głębszym zrozumieniem własnych korzeni oraz budowaniem szacunku dla dziedzictwa kulturowego, które legło w gruzach pod ciosami totalitarnych potęg.

ATUTY WYDANIA:

• Monumentalna, dwutomowa praca wybitnej socjolog i naocznego świadka historii, prof. Anny Pawełczyńskiej.

• Bogaty i unikalny materiał źródłowy: listy, plany zabudowań, testamenty i spisy archiwalne.

• Niezwykle plastyczny obraz życia polskiego ziemiaństwa na Podolu, Wołyniu i Ukrainie.

• Głęboka analiza przenikania się kultury polskiej i ukraińskiej na Kresach.

• Wstrząsający opis destrukcyjnych skutków rewolucji bolszewickiej i II wojny światowej.

• Rozwijanie wyobraźni historycznej oraz narodowej tożsamości u czytelnika.

• Estetyczne wydanie w poręcznej, miękkiej oprawie – idealne do domowej biblioteki historycznej.