Józef Duda, "Polskie dzieje. Sarmacki republikanizm wobec europejskiego absolutyzmu i zaborczości sąsiadów". Tom II, wyd. II

„Polskie dzieje. Sarmacki republikanizm wobec europejskiego absolutyzmu i zaborczości sąsiadów. Tom II” to książka autorstwa Józefa Dudy, stanowiąca szeroką refleksję nad historią Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jej systemem politycznym oraz rolą tradycji sarmackiej w dziejach Europy.

Autor przedstawia losy państwa polsko-litewskiego przez pryzmat konfliktu dwóch odmiennych wizji organizacji życia politycznego: republikańskiej tradycji wolności obywatelskiej oraz wzmacniających się w Europie modeli absolutystycznych. Publikacja podejmuje temat pamięci historycznej, narodowej tożsamości oraz znaczenia dziedzictwa Rzeczypospolitej dla współczesnej refleksji nad historią.

W książce szczegółowo omówiono procesy zachodzące w XVIII wieku – od prób reformowania państwa, przez narastającą ingerencję mocarstw sąsiednich, aż po dramat rozbiorów. Autor analizuje zarówno wewnętrzne wyzwania stojące przed Rzecząpospolitą, jak i działania Rosji, Prus oraz Austrii prowadzące do ograniczania jej suwerenności.

W publikacji znajdują się m.in. następujące rozdziały:

• Pamięć i tożsamość a polityka historyczna
• Europa na drodze do absolutyzmu i bałwochwalstwa władzy
• Rzeczpospolita Obojga Narodów – zagubiony skarb cywilizacji europejskiej
• Rozdział I – Czarna legenda sarmackiej dekadencji
• Rozdział II – Sarmaci, Sasi i sąsiedzi w zamęcie Wielkiej Wojny Północnej
• Rozdział III – Sarmaci wobec nowych „potrzeb” Rzeczypospolitej, od Tarnogrodu do Dzikowa
• Rozdział IV – Sarmacka przestrzeń wolności wobec naporu zaborczych sąsiadów
• Rozdział V – Zderzenie chrześcijańsko-republikańskiego ładu Sarmatów z „ewangelią” rozumu i postępu „oświeconych” Europejczyków
• Rozdział VI – Rzeczpospolita wobec rosyjskiej przemocy – od „niewolnej” elekcji do gwałtu rozbiorów
• Rozdział VII – O uwolnieniu Rzeczypospolitej spod rosyjskiego protektoratu – od sejmu rozbiorowego do Sejmu Wielkiego
• Rozdział VIII – „Paść może i naród wielki” – Rzeczpospolita wobec przemocy połączonych sąsiadów
• Zakończenie – Zamordowane Królestwo – Rzeczpospolita Obojga Narodów – od dziejowego posłannictwa do geopolitycznego przekleństwa

Publikacja stanowi rozbudowaną analizę jednego z najważniejszych okresów w historii Polski. Ukazuje zarówno siłę idei republikańskich i wolnościowych, jak i dramatyczne konsekwencje przewagi militarnej oraz politycznej państw ościennych.

Książka jest wartościową pozycją dla historyków, badaczy dziejów politycznych, nauczycieli, studentów oraz wszystkich czytelników zainteresowanych historią Polski, tradycją sarmacką i miejscem Rzeczypospolitej Obojga Narodów w historii Europy.